Mimo, że zasady selektywnej zbiórki obowiązują w całej Polsce od kilku lat, wiele osób nadal ma wątpliwości, do którego pojemnika powinny trafić konkretne odpady. Segregowanie odpadów może wydawać się przykrą czynnością, która wymaga od nas zaangażowania i stworzenia odpowiednich warunków, czyli posiadania kilku pojemników na różnego rodzaju odpady ale jest koniecznością i obowiązkiem. Dodatkowo trzeba wyrobić w sobie nawyk segregowania śmieci i nauczyć tej czynności swoje dzieci. Coraz więcej osób prawidłowo segreguje odpady, jednak nawet przy najlepszych chęciach łatwo o pomyłkę. Wystarczy jeden źle posegregowany przedmiot, aby utrudnić proces recyklingu i zmniejszyć możliwość ponownego wykorzystania cennych surowców.
Na co zwracać uwagę podczas segregacji odpadów i jakich błędów unikać?
Jednym z najczęstszych problemów jest wyrzucanie mocno zabrudzonych i zatłuszczonych opakowań. Kartony po pizzy nasiąknięte tłuszczem, opakowania z resztkami jedzenia czy pojemniki pełne zawartości nie nadają się do recyklingu w takiej postaci. Opakowania powinny być opróżnione z resztek, choć nie ma potrzeby ich dokładnego mycia. Brudny karton nie nadaje się do recyklingu, ponieważ zanieczyszczenia takie jak tłuszcz, resztki jedzenia czy chemikalia trwale uszkadzają włókna celulozy z których papier powstaje. Tłuszcz jest tu największym wrogiem, ponieważ nie rozpuszcza się, lecz tworzy drobiny, które trwale oblepiają włókna celulozy, uniemożliwiając im ponowne spojenie się. Przede wszystkim pamiętajmy, że papier który wyrzucamy do niebieskiego pojemnika musi być suchy i niezabrudzony tłuszczem. Chodzi o to aby nie zanieczyścić w ten sposób całej frakcji zebranej w pojemniku, bo taki papier nie będzie nadawał się do przetworzenia i trafi na składowisko. A praca nasza i naszych sąsiadów pójdzie na marne. Jeżeli chodzi o odpady z papieru to problematyczne są również paragony wrzucane do worków/ pojemników na papier. Niby papier, ale do niebieskiego pojemnika się nie nadaje. Dlaczego? Jest wydrukowany na papierze termicznym, czyli takim, którego nie poddaje się recyklingowi. Dotyczy to również wydruków z terminali płatniczych i bankomatów, biletów z automatów czy parkometru. Każde z tych potwierdzeń wyrzucamy do kosza na odpady zmieszane.
Częstym problemem są również kartony po płynnej żywności (m. in. po mleku czy po sokach) błędnie wrzucane do pojemnika na papier. To jeden z poważniejszych błędów, gdyż tego typu opakowania, nazywane tetrapakami, w istocie są opakowaniami wielomateriałowymi, składającymi się nie tylko z papieru, ale także z folii polipropylenowej oraz folii aluminiowej. Dlatego ten odpad należy umieścić w pojemniku w kolorze żółtym, przeznaczonym na metale i tworzywa sztuczne. W przypadku papierków po cukierkach, batonach czy innych słodyczach nazwa odpadu również może być myląca jeśli chodzi o prawidłowe przypisanie odpadu do właściwego pojemnika. Opakowania te (tzw. papierki) w większości wykonane są z folii, wiec powinny trafić do pojemników/worków w kolorze żółtym przeznaczonych na metale i tworzywa sztuczne. Ważną kwestią, o której często zapominamy jest zgniatanie plastikowych butelek, puszek i kartonów po napojach podczas umieszczania ich w pojemnikach. Ta prosta czynność pozwala zaoszczędzić miejsce w pojemnikach oraz ograniczyć liczbę transportów odpadów, a co za tym idzie koszty ich wywozu. Jednym z najczęstszych problemów jest wyrzucanie mocno zabrudzonych i zatłuszczonych opakowań. Kartony po pizzy nasiąknięte tłuszczem, opakowania z resztkami jedzenia czy pojemniki pełne zawartości nie nadają się do recyklingu w takiej postaci. Opakowania powinny być opróżnione z resztek, choć nie ma potrzeby ich dokładnego mycia. Brudny karton nie nadaje się do recyklingu, ponieważ zanieczyszczenia takie jak tłuszcz, resztki jedzenia czy chemikalia trwale uszkadzają włókna celulozy z których papier powstaje. Tłuszcz jest tu największym wrogiem, ponieważ nie rozpuszcza się, lecz tworzy drobiny, które trwale oblepiają włókna celulozy, uniemożliwiając im ponowne spojenie się. Przede wszystkim pamiętajmy, że papier który wyrzucamy do niebieskiego pojemnika musi być suchy i nie. Chodzi o to aby nie zanieczyścić w ten sposób całej frakcji zebranej w pojemniku, bo taki papier nie będzie nadawał się do przetworzenia i trafi na składowisko. A praca nasza i naszych sąsiadów pójdzie na marne. Jeżeli chodzi o odpady z papieru to problematyczne są również paragony wrzucane do worków/ pojemników na papier. Niby papier, ale do niebieskiego pojemnika się nie nadaje. Dlaczego? Jest wydrukowany na papierze termicznym, czyli takim, którego nie poddaje się recyklingowi. Dotyczy to również wydruków z terminali płatniczych i bankomatów, biletów z automatów czy parkometru. Każde z tych potwierdzeń wyrzucamy do kosza na odpady zmieszane.
Kolejnym błędem przez nas powtarzanym jest wrzucanie do pojemnika na odpady zmieszane drobnego sprzętu elektronicznego, baterii czy opakowań po farbach i środkach chemicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na elektroodpady. Zużyte baterie, telefony komórkowe, ładowarki, zabawki elektryczne czy niewielki sprzęt elektryczny nie mogą trafiać do odpadów zmieszanych. Zawierają substancje niebezpieczne, które mogą być szkodliwe dla środowiska. Zarówno elektroodpady jak i opakowania po farbach i środkach chemicznych należy oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów.
Jeśli chodzi o odpady szklane, wydawać by się mogło, że mamy tu do czynienia z najłatwiejszym do segregacji rodzajem odpadu. Niestety do pojemników ze szkłem niejednokrotnie trafiają: porcelana, ceramika, kryształy, doniczki, żarówki, reflektory, szyby okienne, naczynia żaroodporne czy lustra. Dzieje się tak, ponieważ wszystkie te odpady wydają się nam „szklane”. W tym przypadku warto zapamiętać jedną zasadę: do zielonych worków/pojemników możemy wrzucać jedynie tzw. szkło opakowaniowe, czyli szklane butelki po napojach i żywności, szklane słoiki i szklane opakowania po kosmetykach bez plastikowych lub metalowych zakrętek i elementów. I nic innego. Reszta odpadów, która w naszym mniemaniu jest szkłem, powinna trafić albo do odpadów zmieszanych (np. kryształ, ceramika, lusterka,), albo do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (żarówki, szyby okienne, reflektory). Dlaczego tak jest? Przede wszystkim dlatego, że szklane butelki, słoiki i opakowania po kosmetykach mają podobną temperaturę topnienia i łatwiej je razem przetworzyć. Inne „potencjalnie” szklane odpady mogłyby wpłynąć negatywnie na proces recyklingu, a więc po prostu nie stopić się lub zanieczyścić surowiec. Ważne jest również aby odpadów szklanych nie wyrzucać do pojemników wraz z torbami, w których szkło przynieśliśmy lub zgromadziliśmy, ponieważ foliówki również stają się zanieczyszczeniem szklanej frakcji.
Warto również zwrócić uwagę na segregację bioodpadów. Do brązowego pojemnika/worka wrzucamy między innymi obierki warzyw i owoców, skorupki z jajek, fusy z kawy i herbaty oraz resztki roślin. Bardzo ważne jest, aby segregując bioodpady unikać umieszczania w pojemnikach innych materiałów, w szczególności reklamówek jednorazowych. Bioodpady najlepiej wyrzucać luzem. Im mniej zanieczyszczeń tym lepszej jakości będzie produkt powstały z bioodpadów, czyli kompost. Mimo że do pojemnika na bioodpady można wyrzucać większość produktów żywnościowych, nie dotyczy to mięsa, kości i ryb. Odpady pochodzenia zwierzęcego, takie jak mięso, mogą być źródłem bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych, które mogą stanowić ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt. Ponadto mięso i inne odpady zwierzęce przyciągają różne szkodniki, takie jak szczury, myszy czy owady, co może powodować problemy zarówno higieniczne, jak i zdrowotne. Należy pamiętać, że bioodpadami nie są również, zużyte tłuszcze i oleje spożywcze oraz odpady związane z hodowlą zwierząt domowych, np. żwirek lub piasek, a także sklejki i płyty wiórowe czy martwe zwierzęta.
Często powtarzającą się nieprawidłowością zgłaszaną przez firmę wywozową jest umieszczanie przez mieszkańców odpadów poremontowych w pojemniku przeznaczonym na odpady zmieszane. Zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej XXIX-206-20 z dnia 26 listopada 2020 r. (z późn.zm.) w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi bezpośrednio od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy odbiera się następujące rodzaje odpadów:
- niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne;
- selektywnie zbierane odpady komunalne:
– papier;
– metale i tworzywa sztuczne oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe;
– szkło;
– bioodpady;
– popiół.
Pozostałe odpady komunalne z terenu nieruchomości zamieszkałych w tym m.in. odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne można oddać w godzinach funkcjonowania do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) znajdującego się przy ul. Biała Droga w Andrychowie. Podkreślić należy, że umieszczenie odpadów poremontowych w pojemniku na odpady zmieszane lub w workach do segregacji odpadów przez mieszkańca, spowoduje ich nieodebranie przez firmę wywozową do momentu właściwego ich przygotowania.
Prawidłowa segregacja odpadów nie jest trudna, ale wymaga odrobiny uwagi. Każdy prawidłowo posegregowany odpad zwiększa szansę na jego ponowne wykorzystanie, ogranicza ilość śmieci trafiających na składowiska i pomaga chronić środowisko naturalne. Segregując odpady zgodnie z obowiązującymi zasadami, dbamy nie tylko o czystość naszego otoczenia, ale także o przyszłość kolejnych pokoleń. Warto pamiętać, że codzienne, pozornie niewielkie decyzje mają realny wpływ na stan środowiska i jakość życia nas wszystkich.
Jeśli nie masz pewności, gdzie wyrzucić konkretny odpad, możesz to zweryfikować w słowniku segregacji odpadów, który dostępny jest na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Andrychowie pod adresem: https://bip.malopolska.pl/umandrychow,m,285126,gospodarka-odpadami.html Słownik lub informacje z zakresu segregacji odpadów można również otrzymać w Wydziale Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miejskiego w Andrychowie I piętro pokój nr 117, telefon (33) 842-99-65