Szanowni Państwo,
W nawiązaniu do pisma z dnia 19 stycznia 2018 r. znak WR-IV.7081.4.1.2018 oraz pism wysyłanych w 2020 r. indywidualnie do każdej z Gmin województwa małopolskiego, uprzejmie przypominam o zadaniach, które na właścicieli ujęć wody nałożyła ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233, z późn. zm.).
W celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ze względu na ochronę zasobów ujęcia ustanawiane są strefy ochronne ujęć wody. Strefa ochronna ujęcia wody stanowi obszar, na którym obowiązują nakazy, zakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wód. Strefa ochronna może obejmować wyłącznie teren ochrony bezpośredniej, albo teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej (art. 121 ust. 2).
Strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ustanawia właściwy obszarowo Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dla każdego ujęcia wody, z wyłączeniem ujęć wody służących do zwykłego korzystania z wód. Strefę ochronną obejmującą teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej ustanawia się na podstawie analizy ryzyka, która zgodnie z art. 133 ust. 3 ustawy Prawo wodne, obejmować ma ocenę zagrożeń zdrowotnych z uwzględnieniem czynników negatywnie wpływających na jakość ujmowanej wody, przeprowadzoną w oparciu o:
1) analizy hydrogeologiczne (w przypadku ujęć wód podziemnych) lub hydrologiczne (w przypadku ujęć wód powierzchniowych),
2) dokumentacje hydrogeologiczne lub hydrologiczne (jak w pkt 1),
3) analizy identyfikacji źródeł zagrożenia wynikających ze sposobu zagospodarowania terenu,
4) wyniki badania jakości ujmowanej wody.
Mając na uwadze sprawność procesu oceny przedkładanych analiz ryzyka w załączniku nr 1 do niniejszego pisma przedstawiam zasady sporządzania takiego opracowania. Informuję, że przekazywane Wojewodzie Małopolskiemu analizy ryzyka są sprawdzane pod kątem spełnienia przez nie ustawowych wymagań formalnych.
Obowiązek przeprowadzenia analizy ryzyka nałożony został na właściciela ujęcia wody, realizującego zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Oprócz tego, zgodnie z art. 133 ust. 5 ustawy Prawo wodne, analizę ryzyka przeprowadza się dla:
a) ujęć wody dostarczających więcej niż 10 m3 wody na dobę lub służącego zaopatrzeniu w wodę więcej niż 50 osób;
b) indywidualnych ujęć wody dostarczających do 10 m3 wody na dobę lub służących zaopatrzeniu w wodę do 50 osób, jeżeli woda jest dostarczana jako woda przeznaczona do spożycia przez ludzi, w ramach działalności handlowej, usługowej, przemysłowej albo do budynków użyteczności publicznej.
W związku z powyższym, obowiązek sporządzenia analizy ryzyka nie dotyczy wyłącznie zakładów wodociągowych, ale każdego użytkownika ujęcia, jeżeli tylko woda jest przeznaczona do spożycia przez ludzi w ramach działalności handlowej, usługowej, przemysłowej albo do budynków użyteczności publicznej. Oznacza to, że analizę ryzyka należy opracować dla ujęcia wody zaopatrującego np. szkołę, w której z wody korzystają dzieci, czy zakład przemysłowy, w którym wodę pobiera się na cele socjalno-bytowe, niezależnie od skali eksploatacji. Każde ujęcie wody wymaga sprawdzenia, czy uwarunkowania hydrogeologiczne (hydrologiczne) i sposób zagospodarowania terenu, co najmniej w obszarze zasobowym ujęcia, mogą potencjalnie doprowadzić do utraty jakości ujmowanej wody.
Zgodnie z art. 551 ust. 2 ustawy Prawo wodne, właściciele ujęć wody, dla których nie ustanowiono strefy ochronnej obejmującej teren ochrony pośredniej na przeprowadzenie analizy ryzyka mają 5 lat od daty wejścia w życie ustawy tj. do 31 grudnia 2022 r. Konsekwencją braku wykonania analizy ryzyka lub jej nieprzedłożenia wojewodzie w terminie do końca 2022 roku jest możliwość cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego w drodze decyzji organu właściwego w sprawach pozwoleń wodnoprawnych (art. 415 pkt 8). W przypadku zaistnienia takiej sytuacji Gmina zostanie wcześniej poinformowana o planowanych działaniach Wojewody.
Strefę ochronną obejmującą teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej ustanawia wojewoda w drodze aktu prawa miejscowego. Jeżeli strefa ochronna obejmuje tereny położone w obszarze działania co najmniej 2 wojewodów, strefę ochronną ustanawiają wspólnie właściwi wojewodowie w drodze aktu prawa miejscowego.
Projekt aktu prawa miejscowego podlega uzgodnieniu z właściwym Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Strefę ochronną ustanawia się przede wszystkim na wniosek właściciela ujęcia wody. Możliwość ustanowienia strefy ochronnej z urzędu ma charakter wyjątkowy. Jeżeli z przeprowadzonej analizy ryzyka ujęcia wód wynika potrzeba ustanowienia strefy ochronnej, obejmującej teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej, powinnością właściciel ujęcia jest złożenie wniosku o ustanowienie takiej strefy. W załączniku nr 2 do niniejszego pisma przedstawiono jakie elementy powinien zawierać taki wniosek.
Mając na względzie powyższe proszę o przekazanie powyższych informacji właścicielom ujęć wody prowadzącym działalność na obszarze Gminy, z podkreśleniem konieczność przedłożenia Wojewodzie Małopolskiemu sporządzonych analiz ryzyka eksploatowanych ujęć wody w ustawowym terminie, tj. do końca bieżącego roku, celem uniknięcia konsekwencji przewidzianych w art. 415 pkt 8 Prawa wodnego.
Więcej informacji można uzyskać pod nr telefonu: 12 39 21 123.
W przypadku dalszej korespondencji proszę powołać się na znak sprawy.
Z poważaniem,
Sławomir Dyl
Dyrektor Wydziału
Programów Infrastrukturalnych i Rolnictwa
Szczegółowe informacje w załącznikach: