1 stycznia 2025 r., zgodnie z przepisami Unii Europejskiej, na terenie całej Polski wprowadzono obowiązek selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych. W związku z tym, zarówno zużyta odzież, jak i inne tekstylia, obuwie czy materiały włókiennicze muszą być traktowane jako odrębny rodzaj odpadów.
Nowe przepisy nie oznaczają jednak, że każdy mieszkaniec powinien wejść w posiadanie osobnego pojemnika na tego rodzaju odpady. Niepotrzebne ubrania, tekstylia domowe i inne materiały tkaninowe (zarówno nadające się do dalszego użytkowania, jak i zniszczone) zgodnie z przepisami, mieszkańcy gminy Andrychów, mogą dostarczać w ramach ponoszonej opłaty za wywóz odpadów komunalnych do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK).
W naszej gminie punkt ten mieści się przy ul. Biała Droga w Andrychowie. Jest on czynny w dniach: poniedziałek, środa, piątek od godziny 7.00 do 15.00; we wtorek i czwartek w godzinach od 9.00 do 17.00, a także w każdą pierwszą sobotę miesiąca od godziny 6.00 do 14.00. Należy jednak pamiętać, że PSZOK przyjmuje wyłącznie odpady pochodzące od osób fizycznych z gospodarstw domowych, natomiast odpady tekstylne wytworzone w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy muszą zagospodarować we własnym zakresie.
Co trzeba segregować?
Segregacji podlega odzież oraz obuwie, a także tekstylne elementy wyposażenia wnętrz, w tym zasłony, firany, koce, kołdry, poduszki, narzuty, ręczniki, ścierki kuchenne i szmaty.
Pamiętajmy przy tym, że koce, narzuty, pościele i ręczniki można przekazać do schronisk czy fundacji dla zwierząt, gdzie wykorzystywane są do wyścielania legowisk. Z kolei odzież i tekstylia w dobrym stanie warto przekazać do ponownego wykorzystania, aby nie stały się odpadem.
Jak i gdzie oddać bezpłatnie odzież i tekstylia?
Na terenie Andrychowa od lat w wielu ogólnodostępnych lokalizacjach rozstawione są pojemniki na odzież. Pojemniki na używaną, lecz nie zużytą odzież, prowadzone przez podmioty zewnętrzne, funkcjonują i odgrywają ważną rolę w gospodarce odpadami.
Prowadzone są także cykliczne zbiórki odzieży i tekstyliów przez organizacje charytatywne bezpośrednio z nieruchomości, bez konieczności odwożenia ich na PSZOK.
Coraz bardziej popularna staje się również usługa EKOzwrotów wprowadzona przez Inpost, która oferuje ekologiczne rozwiązanie problemu z nadmiarem odzieży, obuwia i tekstyliów jak również elektroniki, książek i artykułów dziecięcych. W ramach tej usługi zamiast wyrzucać niepotrzebne, dobre rzeczy, możesz zrobić coś lepszego – uniknąć marnowania, oddając je wygodnie i za darmo do dalszego wykorzystania. W tym celu wystarczy wysłać niepotrzebne rzeczy paczkomatem poprzez usługę EKOzwrot. Wszystkie paczki nadane w ramach usługi EKOzwrotu podlegają weryfikacji i selekcji. Te, które nadają się do dalszego wykorzystania są naprawiane, dezynfekowane i przygotowywane do sprzedaży. Część z nich jest przekazywana na cele charytatywne. Pozostałe rzeczy, których naprawa jest niemożliwa do zrealizowania, lub jej koszt przewyższa wartość przedmiotu, przekazywane są do profesjonalnych zakładów przetwarzania. Tam, odzyskuje się z nich cenne surowce i materiały takie jak tworzywa sztuczne czy szkło.
Kolejną alternatywą z której również mogą korzystać mieszkańcy w celu pozbycia się niepotrzebnej odzieży czy obuwia, bez wychodzenia z domu są różne portale internetowe organizujące zbiórki odzieży i tekstyliów. Serwis internetowy „Ubrania do oddania” działa na zasadzie łączenia osób chcących oddać niepotrzebne ubrania z organizacjami charytatywnymi. Użytkownicy mogą bezpłatnie przekazać używaną odzież, obuwie lub inne akcesoria, wybierając konkretną zbiórkę lub fundacje, którą chcą wesprzeć. Aby to zrobić należy spakować minimum 10 kg ubrań i zamówić darmowego kuriera, który odbiera paczkę spod wskazanego adresu. Za każde zebrane 10 kg odzieży, serwis przekazuje środki finansowe na wybraną inicjatywę społeczną. Dzięki temu można pomóc zarówno potrzebującym, jak i zadbać o środowisko, dając ubraniom drugie życie.
Sposobów postępowania z niechcianą odzieżą i tekstyliami jest wiele, jednak należy pamiętać, że zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, najważniejsze jest zapobieganie ich powstawaniu. Obecnie przeciętny Europejczyk kupuje rocznie około 26 kg odzieży, co generuje około 11 kilogramów odpadów tekstylnych. Pamiętajmy, że rzeczy które są nam już niepotrzebne, ale wciąż nadają się do użycia mogą być przydatne komuś innemu. Zachęcamy, aby w pierwszej kolejności ubrania, które można jeszcze nosić przekazać innym osobom. Ubraniami można się wymieniać, oddawać, sprzedawać na portalach internetowych lub przekazywać innym w ramach akcji charytatywnych. Będzie to miało dla nas wszystkich również wymiar finansowy – odzież i tekstylia, które trafią do PSZOK (czyli systemu gminnego) bez względu na ich zużycie staną się odpadami i za ich unieszkodliwienie będzie musiała zapłacić gmina, a więc my wszyscy.
Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miejskiego w Andrychowie